ҚОРШАҒАН ОРТАНЫҢ ӨЗГЕРУІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ЖЕР-СУ АТАУЛАРЫНЫҢ ЭВОЛЮЦИЯСЫНА ӘСЕРІ: АҒЫЛШЫН ЖӘНЕ ҚАЗАҚ ГЕОГРАФИЯЛЫҚ НОМЕНКЛАТУРАСЫН САЛЫСТЫРМАЛЫ ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ ТАЛДАУ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PHILS.2025.4.79.011Кілт сөздер:
топографиялық аумақтандыру, экотопонимика, мәдениетті сақтау, саяси стратегиялар, лингвистикалық ландшафт, қазақ топонимдері, ағылшын топонимдері, тарихАннотация
Климаттың өзгеруі мен экологиялық ауытқулар арасында өзара байланысты анықтау – елдердің мәдени ерекшелігін сақтау үшін аса маңызды. Ұсынылған зерттеудің мақсаты – экологиялық өзгерістердің Англия мен Қазақстан топонимиясына әсерін талдау болып табылады. Зерттеуде топонимдердің мәдени мұраның негізгі элементтері ретінде ерекше маңыздылығы атап өтіледі. Мақалада қолданылған әдістер пәнаралық тәсілге негізделген. Дерек көзі ретінде бірнеше картографиялық және лингвистикалық дерекқорлар пайдаланылды. Бұл дерекқорлар салыстырмалы талдау жүргізу үшін сенімді географиялық және тілдік ақпарат ұсынды.
Қоршаған ортаның өзгерістері мен топонимиядағы өзгерістердің өзара байланысын зерттеу үшін мақалада лингвистикалық, экологиялық және мәдени талдаулар біріктірілді.Нәтижелер Англия мен Қазақстан арасындағы салыстырмалы талдау табиғи және антропогендік факторлардың әсерінен топонимия эволюциясындағы ортақ ерекшеліктер мен айырмашылықтарды зерттеуге арналған тақырыптық топтарды айқындауға мүмкіндік бергенін көрсетті. Қатысты әдебиеттерді талдау осы өзгерістердің бар топонимдердің өзгеруіне немесе жойылуына қалай әкелуі мүмкін екенін көрсетті. Бұл зерттеудің нәтижелері қоршаған ортадағы өзгерістерге серпінді түрде әсер ететін мәдени белгілер ретінде топонимдерді түсінуді кеңейтуі тиіс. Зерттеу екі түрлі елдің топонимиясын салыстырудың ғылыми жаңалығын айқындайды. Сондай-ақ бұл мұраларды сақтау бойынша ұсыныстар да беріледі.Қоршаған ортаның өзгерістерінің мәдени бірегейлік пен жадына тигізетін салдарын зерделеу үшін пәнаралық зерттеулерді одан әрі жүргізудің қажеттілігі атап өтіледі.
