КӨРКЕМ МӘТІНДІ ТАЛДАУДА ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ЖӘНЕ ЛИНГВОМӘДЕНИ БІЛІМДІ ҚОЛДАНУ ТӘЖІРИБЕСІ (А.Ж. ЖАҚСЫЛЫҚОВТЫҢ «ПОЮЩИЕ КАМНИ» КІТАБЫ НЕГІЗІНДЕ)
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PHILS.2025.1.76.037Кілт сөздер:
онейропрактика, метафизикалық модель, жаратылыстану моделі, психологиялық модель, когнитивтік карта, кейс мәтіні, тілдік-мәдени ерекшеліктері, этникалық кодАннотация
Бұл ғылыми мақаланың мақсаты – филолог студенттердің аналитикалық құзыреттіліктерін дамыту үшін көркем мәтінді талдауға шығармашылық көзқарасты қолдануға және өз мамандығының шеңберінен тыс әдебиеттерді оқуға дағдыландыру болып табылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – студенттердің аналитикалық және әдеби дағдыларын жетілдіру, сонымен қатар мәтіндегі ұлттық сананың этникалық кодтарын танып, лингвомәдени аспектіге көңіл бөлуге үйрету. Мақалада көркем шығармаларды талдау барысында көркемдік талдау, салыстырмалы талдау және сыни тұрғыдан ойлауды қолдану ұсынылады. Бұл жұмыстың ғылыми жаңалығы оның инновациялық педагогикаға негізделуінде және білім берудегі көркем мәтінді талдаудың әртүрлі нұсқалары үшін студенттердің қызығушылығын тудыратын оқытуға шығармашылық көзқараспен қарауды үйретуде жатыр. Мақаланың теориялық маңыздылығы көркем мәтінді оқыту мен талдаудың жаңа әдіс-тәсілдерін ұсынуда, ал практикалық маңыздылығы бұл әдістерді әртүрлі білім беру контекстінде қолдану мүмкіндігінде. Оқу студенттерге күрделі мәтіндерді талдауға және тиімді дайындалуға, қажетті білім мен дағдыларды алуға, сонымен қатар аналитикалық және әдеби құзыреттіліктерді дамытуға мүмкіндік береді. Әдеби мәтінді талдау кезінде зерттеуге қатысушылар кейіпкерлердің мінез-құлық және мотивациялық аспектілерін талдау үшін психологиялық модельдерді, мәтіндегі этникалық кодтар мен метафораларды ашу үшін лингвомәдени аспектілерді, сондай-ақ қабылдау мен эмоционалдық реакцияларды зерттеудің практикалық әдістерін пайдаланылады. Сонымен қатар мәтіндегі құрылым мен мағыналық байланыстарды талдау үшін когнитивтік карта қолданылды. Зерттеу нәтижесінде студенттер романды түсіну үшін алдын ала дайындалып, тиісті білім мен дағдыларды меңгеру керек. Олардың күрделі мәтіндерді оқу кезінде аналитикалық көзқарас пен әдеби құзыреттіліктің маңыздылығы да аталып өтеді. Бұл мақалада ұсынылған әдістердің тиімділігі мен практикалық маңыздылығын растайды. Зерттеу психологиялық, лингвомәдени және онейропрактикалық білімдерді пайдалану көркем шығармаларды неғұрлым толық және терең талдауға, мәтінді түсінуге және лингвомәдени ерекшеліктерді ашуға мүмкіндік беретінін көрсетті. Бұл филология студенттеріне әдебиеттану және мәдени лингвистика саласындағы дағдыларды дамытуға септігін тигізеді.