ПӘНАРАЛЫҚ БІЛІМ БЕРУДЕГІ МАЗМҰН МЕН ТІЛДІ КІРІКТІРІП ОҚЫТУДЫҢ ЛИНГВИСТИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ФИЛОЛОГИЯЛЫҚ ҚЫРЛАРЫ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PHILS.2025.4.79.033%20%20%20%20%20%20Кілт сөздер:
CLIL, қостілді білім беру, мазмұнды меңгеру, академиялық ағылшын, жаратылыстану ғылымдарын оқыту, гуманитарлық пәндерді оқыту, мәдениетаралық құзыреттілік, филология, педагогикаАннотация
Жаһандану мен білімнің интернационалдануы дәуірінде пән мен тілді кіріктіріп оқыту (Content and Language Integrated Learning, CLIL) тек педагогикалық стратегия ғана емес, сонымен қатар филологиялық парадигма ретінде қалыптасты. CLIL пәндік білімді шетел тілін меңгерумен ұштастырып, академиялық құзыреттілікті нығайтады және тілдік-мәдени дамуға ықпал етеді. Филологиялық тұрғыдан CLIL – тіл, мәдениет пен когницияның өзара байланысын бейнелейтін пәнаралық үлгі.
Бұл зерттеудің мақсаты – CLIL-дің лингвистикалық және филологиялық негіздерін талдау, әсіресе оның қостілділік және көптілділік құзыреттерін дамытудағы, мәдениетаралық коммуникация дағдыларын қалыптастырудағы және тілдік әралуандылықты сақтаудағы рөлін анықтау. Әдіснамалық тұрғыда зерттеу теориялық талдау, бар ғылыми еңбектерді салыстырмалы шолу және жаратылыстану мен гуманитарлық пәндерді оқытудағы тәжірибелік мысалдарды қарастыруға негізделген.
Зерттеу нәтижелері CLIL пәнді оқыту мен тілді меңгеруді ғана қолдап қоймай, сыни ойлау, академиялық сауаттылық пен мәдениетаралық құзыреттілікті де дамытатынын көрсетті. Сондай-ақ, табысты жүзеге асыру үшін мұғалімдерді жүйелі даярлау, ресурстарды әдістемелік бейімдеу және аутентті, мәдени тұрғыдан өзекті мәтіндермен қатар цифрлық технологияларды енгізу қажет екені анықталды. Мұғалімдердің дайындығы мен оқу бағдарламаларын үйлестіру секілді қиындықтар да талқыланып, институционалдық қолдаудың маңыздылығы атап өтілді.
Бұл зерттеу CLIL-ді филология мен педагогиканы тоғыстыратын кешенді білім беру тәсілі ретінде түсінуге үлес қосады. Оның ғылыми құндылығы CLIL-ді пәнаралық модель ретінде қарастыруда болса, практикалық маңызы көптілді және көпмәдениетті ортаға бейімделген тиімді оқыту стратегияларын әзірлеуде көрінеді. Зерттеу қорытындысында CLIL тек оқыту әдісі ғана емес, сонымен бірге тіл, мәдениет пен білімді тоғыстыратын филологиялық парадигма ретінде қарастырылуы тиіс екендігі баса айтылады.
