ҚОҒАМДЫҚ ҒЫЛЫМ МЕН БІЛІМ БЕРУ САЛАСЫНДАҒЫ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ТУРАЛЫ БЕЛГІСІЗДІКТІ КӨРСЕТУ: ЖҰМСАҚТАУ ҚҰРАЛДАРЫ ЖӘНЕ ӘЛЕУМЕТТІК ӘСЕРДЕРДІ ТАЛДАУ

Аннотация

Жасанды интеллект (ЖИ) әлеуметтану сияқты әлеуметтік ғылымдарды қоса алғанда, көптеген пәндердің ажырамас бөлігіне айналып келе жатқандықтан, зерттеушілер оның рөлі мен әсерін бағалау кезінде жиі сақтықты білдіретін тілдік құралдарға сүйенеді. Бұл зерттеу әлеуметтік ғылым мен білім саласына ЖИ-ді енгізу туралы соңғы зерттеу мақалаларында осы белгісіздік қалай тілдік сақтық құралдары арқылы көрсетілетінін қарастырады.Салагер-Мейер ұсынған хедждер таксономиясына және Херст пен Джонстонның әлеуметтік ықпал тұжырымдамасына берілген анықтамалық тәсіліне сүйене отырып, бұл зерттеу 2025 жылы жетекші батыс ғылыми журналдарында жарияланған он ғылыми мақаланың қорытынды бөлімдерін талдайды. Сапалық, интерпретациялық тәсілді пайдалана отырып, бұл зерттеу тілдік сақтық құралдарының түрін, жиілігін және контекстегі табиғатын талқылайды, әсіресе әлеуметтік әсерді көрсететін фразалармен бірге қолданылуына ерекше мән береді. Нәтижелер көрсеткендей, тілдік сақтық осы зерттеу дискурсының үнемі қолданылатын ерекшелігі болып табылады, ол көбінесе модальды етістіктер, ықтималдық көрсеткіштері, күрделі сақтық конструкциялары және жанама қорғау құралдары арқылы көрініс табады. Әлеуметтік әсерге қатысты тіркестермен бірге, осы сақтандыру құрылымдары осы саладағы ЖИ-ды әлі де контекстке тәуелді әлеуметтік маңызды құбылыс ретінде көрсету үшін қолданылады. Бұл зерттеу академиялық дискурсқа қатысты жүргізіліп жатқан зерттеулерге үлес қосады, өйткені ол дамып келе жатқан технологиялардың әлеуметтік ғылымдар мен білім беру сияқты салаларда бағалау сипатындағы тілдің қалыптасуына қалай әсер ететінін көрсетеді. Сонымен қатар, бұл зерттеу академиялық жазуды оқытуға және дискурс талдауының теориялық негіздерін қолдана отырып, жасанды интеллектке бағытталған басқа да зерттеулерге пайдалы тұжырымдар ұсынады.