ТІЛДІК БІРЕГЕЙЛІКТІҢ ЖОЙЫЛУЫ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.48371/PHILS.2026.3.82.027Кілт сөздер:
тілдік бірегейлік, жаһандану, цифрлық дискурс, код-ауысу, кірме сөздер, көптілділік, қазақ тілі, ойын қарым-қатынасыАннотация
Бұл зерттеу Қазақстандағы көптілді студенттерге назар аудара отырып, цифрлық коммуникация жағдайындағы тілдік бірегейліктің трансформациясын қарастырады. Зерттеудің мақсаты – жаһандану мен цифрлық ортаның, әсіресе онлайн ойын қауымдастықтарының тілдік қолданысқа әсерін және тілдік өзіндік ерекшеліктің әлсіреуіне ықпалын талдау. Зерттеудің ғылыми жаңалығы – көптілді ортада социолингвистикалық талдауды, эксперименттік әдістерді және цифрлық дискурс зерттеуін біріктіретін кешенді тәсілді қолдануында. Зерттеу барысында аралас әдіснама қолданылып, корпус талдауы, сауалнама, эксперименттік тапсырмалар және дискурс талдауы жүргізілді.
Зерттеу нәтижелері студенттердің тілдік тәжірибесінде код-ауысудың жоғары деңгейін, ағылшын тілінен енген сөздердің кең қолданылуын және гибридті тілдік формалардың қалыптасуын көрсетті. Сонымен қатар, ойын ортасына белсенді қатысатын студенттерде тілдік гибридтілік деңгейі ойынға қатыспайтындарға қарағанда әлдеқайда жоғары екені анықталды. Сонымен бірге, ұлттық лексиканың қолданылу аясы тарылғанымен, бұл үдерістер жаһанданған цифрлық кеңістікте бейімделу стратегиясы ретінде қызмет атқарады.
Зерттеу тілдік бірегейліктің динамикалық және контекстке тәуелді құбылыс екенін, оның жаһандық және жергілікті факторлардың ықпалымен қалыптасатынын дәлелдейді. Сондай-ақ, цифрлық орта тек тілдік эрозияға әкеліп қана қоймай, жаңа тілдік қолданыс формаларын қалыптастыратыны атап өтіледі. Зерттеу нәтижелері тілдік әртүрлілікті сақтау және қазіргі қоғамда тиімді коммуникацияны қамтамасыз ету үшін теңгерімді тіл саясатын әзірлеудің маңыздылығын көрсетеді
